Öz şefkat 3. bölüm: Egzersiz

Şefkatli sesimizi bulmak için bir çalışma

Bir önceki yazıda içsel eleştirmenimizden ve kendimize bir türlü yöneltemediğimiz içimizdeki şefkatli taraftan bahsetmiştim. Bu içsel şefkat kavramı bazı insanlar için kabul edilemez bir kavram. Kendine şefkatli davranırsa değişimin önünü keseceğine ve zararlı davranışları değiştirmek için gerekli motivasyondan mahrum kalacağına inanan kişiler kırbaçlarını bırakmakta zorlanır. Örneğin çocuğuna kötü davranan bir anne…

Oysa şefkat sadece kabulden ibaret değildir. Şefkat göstermek demek zararlı davranışı kabul etmek demek değildir. Bir davranışı değiştirmek için motivasyonunuz şefkatse, değişim arzunuzun kaynağı sevgi ve özendir diyor Prof Kristen Neff. Motivasyonunuz içsel eleştirmenden geliyorsa kaynağınız korkudur. (Ya o davranış değişmezse, amanın ne yaparım!)

Gelin, içimizdeki eleştirel taraf ve şefkatli tarafı fark edebilmek için küçük bir çalışma yapalım. Cevaplarınızı sadece düşünmek yerine yazmak daha etkili olacaktır.

EGZERSİZ

1. Kendinizi sık sık yiyip bitirmenize sebep olan ve değiştirmek istediğiniz bir davranışı seçin. Size hizmet etmeyen ve değişim potansiyeli olan bir davranış olsun.

Örnek:

- Aşırı yemek yiyorum.

- Yeterince spor yapmıyorum.

- Düzenli meditasyon yapamıyorum.

- İşlerimi devamlı erteliyorum.

- Çok çabuk öfkeleniyorum.

2. Şimdi eleştirel sesi bir bulalım önce. Bu davranışta bulunduğunuz zamanlarda kendinize tipik olarak söylediğiniz şeyleri yazın.

Örnek:

- Senden bir cacık olmaz.

- Her zamanki gibi… Tipik ben…

- Nasıl bu kadar salak olabiliyorum?

- Neyde dikiş tutturdum ki bunda tutturayım!

Vb…

3. İçsel eleştirmeniniz kendini nasıl ifade ediyor? Hangi kelimeleri kullanıyor? Sen diliyle mi ben diliyle mi konuşuyor? Hangi tonda konuşuyor? (Alaycı? Kızgın? Sabırsız? İğneleyici?) Bazen de içsel eleştirmen net kelimeler kullanmaz, sadece bir yargılama ve onaylamama hissi vardır ya da bazen sadece bir görsel gelebilir gözünüzün önüne.

4. Perspektif değiştirip eleştirilen parçanızla bağ kurun. İçsel eleştirmeni duyduğunuzda ne hissediyorsunuz? Sizin üzerinizdeki etkisi ne oluyor? (Küçük düşmüş, utanmış, suçlu, umutsuz, değersiz?)

5. Şimdi içsel eleştirmene merak ve ilgiyle yaklaşmayı deneyin. Bir an düşünün, bu eleştirmen neden bu kadar uzun zamandır temcit pilavı gibi aynı şeyleri söylüyor? Sizi bir şekilde bir şeylerden korumaya çalışıyor olabilir mi? (Sonuçları pek parlak olmasa da…)

İçsel eleştirmeninizi neyin motive ettiğini yazın.

Örnek:

Sizi bir şekilde korumak.

Tehlikeden uzak tutmak.

Yardımcı olmaya çalışmak.

Harekete geçmeniz ve gerçek potansiyelinize ulaşmanız için sizi dürtüklemek.

(Bazen içsel eleştirmenin hangi konuda yardımcı olmaya çalıştığını bulmak zordur. Gene de kendinize şefkat göstermeye devam edin.)

6. İçsel eleştirmeninize birkaç kelimeyle teşekkür edin. Çabalarını anlayıp anlamadığınızı görmeye çalışın.

Örnek: Beni motive etmeye çalıştığın ve benden umudunu kesmediğin için teşekkür ederim.

7. Şimdi içinizdeki şefkatli tarafın sesini keşfetmeye çalışın. Size değiştirmek istediğiniz davranışınızla ilgili söyleyeceği şefkat cümlesi ne olurdu?

8. Gözünüzün önüne çok değer verdiğiniz, sizin için çok önemli bir insanı, bir dostu getirin ve onun da sizinle aynı soruna sahip olduğunu hayal edin. Onun da sizinle aynı davranışı değiştirmek için uğraştığını varsayın. Ona ne derdiniz? Onu nasıl motive ederdiniz?

9. Arkadaşınız için yazdığınız mesajı, cümleye kendi isminizle başlayarak kendinize yazın.

10. Bu egzersiz nasıl hissettirdi?

11. Bu öğrenmeyi hayatınıza nasıl geçireceksiniz?

Bu çalışmayı yaptığımda 7. soruya verdiğim cevapla 8. soruya verdiğim cevap arasındaki fark beni şok etmişti. Sevdiğim arkadaşıma söylediğim şefkat cümlesinin yanında kendime söylediklerim Alman mürebbiye Bayan Rottenmeier tadında kalıyordu. Şimdi içimdeki mürebbiye bik bik konuşmaya başladığında "sevgili dostum bu durumda olsa ne derdim?" diye soruyorum önce. En azından artık şefkatin ses tonunu tanıyabiliyorum. İçsel eleştirmenimin sesi ise oldukça alaycı. Bu da kolaylıkla kendimle dalga geçebilen, esprili ve aslında sevdiğim bir tarafımla karışabiliyordu. 

Sizin de eleştirmeniz alaycı ve espri yapmayı seviyorsa, dikkat edeceğiniz nokta duygular. Kendinizle alay edebildiğinizde neşeli ve hafif mi hissediyorsunuz? Yoksa küçümsenmiş ve gücenmiş mi?